Wat is een absorptiewaarde? Uitleg en toepassing in akoestische schilderijen

Een absorptiewaarde van αw 0,65 betekent dat 65 procent van het geluid dat het schilderij bereikt, door het materiaal wordt opgenomen. Voor een kale muur is datzelfde getal minder dan 5 procent. Dat verschil hoor je direct in een ruimte.

Wat is een absorptiewaarde?

Geluid beweegt door een ruimte als een golf. Elke keer dat zo'n golf een hard oppervlak raakt, kaatst hij terug. In een lege kamer met stucwerk, gietvloer en grote ramen kan dat tientallen keren per seconde gebeuren. Dat opeenstapelen van teruggekaatste golven is wat we galm of nagalm noemen.

De absorptiewaarde, aangeduid met de Griekse letter α, geeft aan hoeveel van die geluidsgolven een materiaal opneemt in plaats van terugkaatst. De schaal loopt van 0 tot 1. Een waarde van 0 betekent volledige weerkaatsing, een waarde van 1 betekent volledige absorptie. Geen enkel materiaal scoort precies 0 of precies 1 — in de praktijk zitten alle materialen ergens daartussenin.

De waarden die je tegenkomt bij akoestische producten zijn gemeten volgens ISO 11654, een internationale norm voor geluidsabsorptie in ruimten. Die meting vindt plaats in een speciale testhal, waarbij het materiaal wordt blootgesteld aan geluid over een breed frequentiebereik. De uitkomst is een gewogen gemiddelde over de meest relevante frequenties.

Waarom frequentie uitmaakt

Geluid bestaat uit trillingen met verschillende frequenties. Hoge frequenties, zoals scherpe klanken of bijgeluiden, hebben een korte golflengte. Ze worden door de meeste zachte materialen relatief makkelijk opgenomen. Lage frequenties, zoals bas of het dreunen van een koelkast, hebben langere golflengtes en zijn moeilijker te stoppen.

Voor dagelijks gebruik is het frequentiebereik van 500 tot 1000 Hz het meest relevant. Dat is het spraakgebied — de frequenties die gesprekken, televisiegeluid en muziek omvatten. Een slechte absorptie in dit bereik zorgt ervoor dat stemmen onduidelijk klinken en dat je voortdurend harder praat dan nodig. De αw-waarde van onze schilderijen — 0,65 — is specifiek gemeten over dit bereik.

Hoe scoort een akoestisch schilderij vergeleken met andere materialen?

Ter vergelijking: een tapijt scoort gemiddeld tussen de 35 en 50 procent, afhankelijk van de dikte en het materiaal. Zware gordijnen komen op 25 tot 30 procent. Een akoestisch schilderij doet het daarmee beter dan de meeste standaard woonkamerelementen.

Hoe bereiken onze schilderijen αw 0,65?

De hoge absorptiewaarde komt voort uit twee factoren: het materiaal en de plaatsing. Het akoestisch paneel achter de print is gemaakt van gerecyclede katoenvezels — voor 90 procent afkomstig uit oude spijkerbroeken. Katoenvezels zijn van nature lang en vezelig. Die structuur maakt dat geluidsgolven diep in het materiaal doordringen en daar worden omgezet in een kleine hoeveelheid warmte, in plaats van teruggekaatst te worden.

De plaatsing versterkt dat effect verder. Het schilderij hangt via een z-profiel op 2 centimeter van de muur. Die luchtspouw zorgt ervoor dat geluidsgolven ook aan de achterzijde van het paneel geabsorbeerd worden. Het paneel trilt licht mee en neemt daarmee extra energie op, met name in het lagere deel van het spraakbereik.

Wat betekent αw 0,65 in de praktijk voor jouw ruimte?

Een akoesticus hanteert als vuistregel dat je 20 procent van het vloeroppervlak aan absorberende oppervlakken nodig hebt voor een merkbaar verschil, en 30 procent voor een goed resultaat. Bij een woonkamer van 30 vierkante meter is dat dus 6 tot 9 vierkante meter aan materiaal.

Eén schilderij van 150 bij 100 centimeter dekt 1,5 vierkante meter af. In een gemiddelde woonkamer met tapijt en gordijnen is dat genoeg voor een hoorbaar verschil. In een grotere ruimte zonder zachte meubels of vloerbedekking zijn twee schilderijen op verschillende wanden realistischer.

Wil je weten welke formaten beschikbaar zijn? Bekijk de volledige collectie en kies het formaat dat bij jouw ruimte past.

Veelgestelde vragen over absorptiewaarde

Wat is het verschil tussen αw en NRC?

Beide waarden drukken geluidsabsorptie uit, maar volgens een andere norm. αw (gewogen absorptiecoëfficiënt) wordt gebruikt in de Europese norm ISO 11654. NRC (Noise Reduction Coefficient) is de Amerikaanse tegenhanger. Ze meten over vergelijkbare frequentiebereiken en zijn in de meeste praktijksituaties goed vergelijkbaar. Een αw van 0,65 komt overeen met een NRC van ongeveer 0,65.

Werkt een hoger getal altijd beter?

Voor de meeste woonsituaties niet merkbaar. Een waarde van 0,65 is in het spraakgebied al hoog genoeg om galm in een woonkamer of kantoor effectief te verminderen. Hogere waarden (0,80 en meer) zijn vooral relevant voor professionele akoestiek in studio's of concertzalen, waar de eisen strenger zijn.

Hoe bereken ik hoeveel schilderijen ik nodig heb?

Vermenigvuldig het vloeroppervlak van de ruimte met 0,20 voor een minimumresultaat en met 0,30 voor een goed resultaat. Die uitkomst is het aantal vierkante meter absorberend oppervlak dat je nodig hebt. Tel daarna op wat je al hebt (tapijt, gordijnen) en vul aan met schilderijen op basis van hun formaat.

Verliest het materiaal zijn werking na verloop van tijd?

Katoenvezels degraderen niet door normale blootstelling aan lucht of licht. De absorptiewaarde blijft stabiel over de jaren. Stof kan in theorie de poriën deels afsluiten, maar dat heeft in de praktijk geen meetbaar effect op de prestaties bij normaal huishoudelijk gebruik.